Waarom spreken we over 'de straat van Hormuz', zeewaardige Reader?
​
Daar ligt toch geen asfalt, het is gewoon een stuk zee. Dat klopt, maar onze taal is daar zo erg in nauwe straatjes verzeild, dat ze slim moet laveren.

​
​Het woord straat kent een stevige oorsprong, dat staat vast. Straat gaat terug op het Latijnse via strata, letterlijk 'geplaveide weg'.
​
Dat strata komt van het werkwoord sternere: 'uitspreiden', 'effenen' of 'plaveien'. Een straat is dus van oorsprong simpelweg een 'verharde' weg. Het klinkt ook nog door in het inmiddels verdwenen woord straatweg, dat later werd ingekort tot het huidige straat.
​
Maar nu komt het: in benamingen als Straat van Hormuz heeft straat een heel andere herkomst.
​
Daar is het een verbastering van het Engelse strait, dat verwijst naar een smalle doorgang.
​
Dat woord gaat op zijn beurt via het oud-Franse estreit terug op het Latijnse strictus: 'eng' of 'nauw'.
​
Vandaar ook dire straits: financieel in het nauw zitten.
​

In het Nederlands, Engels en Frans spreken we over:
​

• Straat van Hormuz
• Strait of Hormuz
• Détroit d’Ormuz

Alleen in het Nederlands heeft straat dus de betekenis van weg én zee-engte. Slim gelaveerd!
​
Tot zover de oorlogsverslaggeving?
​
Nee, hieronder nog meer.
​

NLAJMNK
(Niet lezen als je mij niet kent)

​
In de Eerste Wereldoorlog was mijn overgrootvader actief aan de IJzer.
​
Een groot vechter was hij niet. Hij verdedigde het land in de cateringafdeling.
​
Zijn taak? Aardappelen schillen en ze in een emmer water droppen.
​
Op een dag was er plots bezoek. Nooit gezien! Een 'chique madame' kwam langs. Met een hondje aan de leiband.
​
Ze was vriendelijk. Maar dat hondje …
​
Het moest dringend plassen en vond het een goed idee dat te doen in de aardappelemmer van mijn overgrootvader.
​
Achteraf vernam hij dat de dame niemand minder dan koningin Elisabeth was. (Wat geschiedkundig kan kloppen, want ze verbleef met de koninklijke familie in die jaren in De Panne.)
​
En de aardappelen?
​
'Ze smaakten wel wat zout, maar toch heb ik er geen klachten over gekregen.'

Zout op je teksten?

​
​Dat kan smaken.

​
​Neem contact op​

Kreeg je deze mail van iemand?​
​

Dan ben je niet geabonneerd op 'De juiste woorden', je wekelijkse nieuwsbrief van Erik Dams, de laatste échte copywriter.
​
Dat verander je in één seconde door op de knop hieronder te drukken, 'Nu wel'.

Dit was
​De juiste woorden 207

​Website • LinkedIn • Taalpost​

​Webversie van deze mail​